Xylella Fastidiosa: Ένα επικίνδυνο βακτήριο με καταστροφικές συνέπειες

H Xylella Fastidiosa αποτελεί τα τελευταία χρόνια μια από τις σημαντικότερες απειλές για καλλιέργειες υψηλής οικονομικής αξίας, όπως είναι η ελαιοκαλλιέργεια. Παρά το γεγονός ότι δεν έχει καταγραφεί ακόμη στη χώρα μας, ο κίνδυνος να εισαχθεί από τις γειτονικές χώρες είναι αυξημένος. Ειδικά στην Κρήτη θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή καθώς:

• οι κλιματολογικές συνθήκες είναι ευνοϊκές για την εξάπλωση του βακτηρίου και
• η καλλιέργεια των φυτών-ξενιστών (όπως η ελιά και το αμπέλι) είναι συστηματική και εκτεταμένη.

Ας ψάξουμε λίγο το παρελθόν της … παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1880 σε μια καλλιέργεια αμπελιού στην Καλιφόρνια. Έναν αιώνα αργότερα εντοπίστηκε στην Ευρώπη, στην περιοχή Απούλια της Ιταλίας (2013) προκαλώντας σημαντικές καταστροφές σε καλλιέργειες ελιάς. Στον κατάλογο των χωρών όπου έχει εντοπιστεί προστέθηκαν τα επόμενα χρόνια η Γαλλία, η Γερμανία, η Ισπανία και πρόσφατα η Πορτογαλία.

Είναι φυτοπαθογόνο βακτήριο που προσβάλει πολλά φυτικά είδη όπως αμπέλι, ελιά, εσπεριδοειδή, πυρηνόκαρπα, αλλά και αρκετά καλλωπιστικά και φαρμακευτικά φυτά (δεντρολίβανο, λεβάντα κ.α). Η ασθένεια που προκαλεί ονομάζεται «Σύνδρομο ταχείας παρακμής της ελιάς»

Ο κύριος τρόπος διασποράς του σε μακρινές αποστάσεις είναι η μετακίνηση από μολυσματικές περιοχές προσβεβλημένων φυτών σε υγιής. Μεταδίδεται εύκολα και από έντομα τα λεγόμενα τζιτζικάκια, στα οποία αποικίζει στο εμπρόσθιο έντερο τους. Τα έντομα αυτά τρέφονται από τον χυμό των αγγείων των μολυσμένων φυτών και έτσι προσλαμβάνουν το παθογόνο βακτήριο με αποτέλεσμα να φράσσονται τα ξυλώδη αγγεία των φυτών και να παρεμποδίζεται η ροή των θρεπτικών στοιχείων και του νερού.

Πολλές φορές τα μολυσμένα φυτά δεν εκδηλώνουν εμφανή συμπτώματα (μαρασμός, καψάλισμα και ξήρανση φυλλώματος) και ο καθυστερημένος εντοπισμός της μόλυνσης έχει ως συνέπεια το φυτό να οδηγηθεί σε ολική νέκρωση.

Δυστυχώς, δεν υπάρχουν διαθέσιμα χημικά μέσα για την καταπολέμηση του βακτηρίου. Η αντιμετώπιση της Xylella Fastidiosa και κατ’ επέκταση η ασθένεια που προκαλεί βασίζεται στην πρόληψη. Είναι σημαντικό να χρησιμοποιείται ελεγμένο, υγιές και πιστοποιημένο φυτικό/φυτωριακό υλικό, συνοδευόμενο από Φυτοϋγειονομικό Διαβατήριο. Η κατεργασία του εδάφους για καταστροφή των ζιζανίων, πριν την εμφάνιση των ακμαίων εντόμων, συμβάλλει επίσης στον περιορισμό της εξάπλωσης, όπως και η στοχευμένη χρήση φυτοπροστατευτικών.

Σε περίπτωση υποψίας παρουσίας της ασθένειας όλοι οι εμπλεκόμενοι θα πρέπει να επικοινωνούν άμεσα είτε με τη ΔΑΟΚ ΠΕ ΡΕΘΥΜΝΟΥ (28313 43820) είτε με το Εργαστήριο Φυτοπαθολογίας-Βακτηριολογίας, ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ, (2810 379459).

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Xylella Fastidiosa διαβάστε το συνημμένο έντυπο εδώ